Ode aan de wijn

Wat is wijn voor u? Gewoon een fles die u en passant uit het rek van het grootwarenhuis graait? Misschien wil u toch een wat bewuster keuze maken, maar komt u niet verder dan wat staren naar de tientallen etiketten en probeert u wijs te raken uit de summiere uitleg. Uiteindelijk neemt u die ene fles mee omdat ze er goed uitziet, en omdat ze betaalbaar is. In de hoop dat de inhoud u zal bevallen.

Herkent u zich hierin? Ik wel, dit is precies hoe ik zelf vroeger aan mijn wijn kwam. Vandaag is dat echter anders. Door met mensen te praten en mijn kennis over wijn te vergroten, kwam ik tot het besef dat ik wijn dronk zoals een kind naar een kunstwerk kijkt: een schilderij waar een talentrijk iemand maandenlang aan heeft gewrocht, is voor dat kind gewoon een prentje. Voor volwassenen komt een belangrijk deel van de waardering uit de wetenschap hoe het tafereel tot stand is gekomen, wat er voor nodig was. Hetzelfde geldt voor wijn. Wanneer je weet wat je drinkt, weet je ook hoeveel de maker ervoor van zichzelf heeft gegeven. Begrippen als verwondering of ontzag kunnen niet bestaan zonder kennis. Toch?

 

Ik vroeg het Christian Mignard, wijnkunstenaar van Château Mignan in het Zuid-Franse Siran. We zaten ontspannen in het centre d’accueil van het château. Een zachte bries bracht het warme najaar naar binnen.

‘Kan wijn pas voluit worden beleefd als je je bewust bent van wat er nodig is om hem te maken?’

‘Natuurlijk,’ beaamde Christian. ‘Samen met de wijn savoureer je zijn bereiding, zijn traditie, zijn landschappen.’ Hij verzonk in gedachten, verzette een paar flessen. ‘Wijn maken is – vaak ook letterlijk – een steile helling beklimmen. Een weg vol obstakels, die je telkens opnieuw moet overwinnen. Want de wijn was er gisteren, hij is er vandaag, en het is jouw taak om ervoor te zorgen dat hij er ook morgen nog is. Dat lukt alleen als je er van houdt, met heel je ziel, onvoorwaardelijk. Uiteraard kruipt dat mee in de bereiding en helemaal op het eind deelt de wijn het glas met die liefde, de passie en de trots, de volharding ook, en de…’

Ik zag zijn aarzeling en vroeg: ‘De pijn?’

Hij knikte, duidelijk geëmotioneerd. ‘Dat ook, ja.’

Ik stak mijn glas omhoog. De zon door het open raam deed de wijn oplichten. ‘Wat betekent dit voor jou, Christian?’

‘Waar je ook bent, waar je dat glas ook drinkt, die wijn blijft geworteld in zijn terroir. Maar ondanks die verbondenheid is wijn geen plaats. Wijn is een moment.’

 

Ik realiseerde me dat er een derde element was toegevoegd. De bereiding hadden we al. Later werd de ziel erbij gemengd. En nu voegde Christian er nog de emotie aan toe. Mijn hand met het glas hing nog steeds in de lucht, de robijnrode wijn gloeide in de zachte oktoberzon. Even vielen de klokken stil. Een vlieg hing bewegingloos in de lucht, het briesje hield de adem in. Vol ontzag werd ik mij bewust van de nuance. Wijn was niet alleen het moment, wijn maakte het moment.

‘A la votre,’ zei ik schor.

‘A la votre,’ klonk het. Ik nam een trage slok en keek door het raam. Buiten fonkelden de wijngaarden in de zon. De lucht was intens blauw, op de horizon krulde een donkergrijze wolk zich in een fotogenieke pose. Ik hield verder mijn mond.